Waar komt deze bewering vandaan?
Propolis wordt door honingbijen aangemaakt uit boomhars. Echinacea is een kruidachtige plant die ook in onze gematigde streken groeit. Ginseng is een wortel uit het geslacht van de klimopfamilie. Verschillende onderzoeksteams gingen na of voedingssupplementen op basis van propolis, echinacea en ginseng kunnen beschermen tegen coronavirussen en/of gezondheidsproblemen na covid. Zoals steeds steunen we op het best beschikbaar wetenschappelijk materiaal om een oordeel te vellen over een voedingssupplement, namelijk systematische literatuuranalyses van interventiestudies.
- In een eerste studie besluiten onderzoekers dat propolis, samen met een klassieke medische behandeling, de duur van de ziekenhuisopname kan inkorten en nier- en ademhalingsproblemen kan voorkomen (1). De wetenschappers voegen er echter aan toe dat er meer en betere interventiestudies nodig zijn voor ze het nut van propolis bij coronaproblemen kunnen beoordelen.
- Andere onderzoekers onderzochten of voedingssupplementen met echinacea een rol kunnen spelen tegen coronavirussen (2). Ook hier besluiten ze dat echinacea misschien kan helpen, maar dat er geen harde wetenschappelijke bewijzen zijn.
- In een laatste review gingen onderzoekers het nut na van ginseng bij virusinfecties van de luchtwegen in het algemeen (3). Ginseng zou de klachten bij verkoudheden kunnen verlichten, maar er zijn geen gegevens over de werking tegen coronavirussen.
- (1) Mirzaie A, Halaji M, Dehkordi FS, et al. A narrative literature review on traditional medicine options for treatment of corona virus disease 2019 (COVID-19). Complement Ther Clin Pract. 2020 Aug;40:101214.
- (2) Aucoin M, Cardozo V, McLaren MD, et al. A systematic review on the effects of Echinacea supplementation on cytokine levels: Is there a role in COVID-19? Metabol Open. 2021 Sep;11:100115.
- (3) Shokri-Mashhadi N, Kazemi M, Saadat S, et al. Effects of select dietary supplements on the prevention and treatment of viral respiratory tract infections: a systematic review of randomized controlled trials. Expert Rev Respir Med. 2021 Jun;15(6):805-821.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Reglementering voor voedingssupplementen
- Er moet voor voedingssupplementen wettelijk geen bewijs zijn dat ze gunstige effecten hebben op de gezondheid. Voor geneesmiddelen geldt dat wel.
- Voedingssupplementen moeten alleen bewezen veilig zijn in de aanbevolen dosis.
- De reglementering voor voedingssupplementen is vrij streng wat de commercialisatie betreft, en vooral de etikettering en veiligheid.
- Voedingssupplementen mogen geen eigenschappen toeschrijven ter voorkoming, behandeling of genezing van ziekten.
- Ze mogen ook geen toespelingen maken in die zin.
Niet bewezen nuttig
In volle coronatijden beweren dat voedingssupplementen op basis van plantenextracten je immuniteit stimuleren, ligt op de grens van het toelaatbare. Zo wordt de suggestie gewekt dat je je met deze extracten kan beschermen tegen covid-19.
Beweren dat sommige plantenextracten al eeuwen gebruikt worden, is ook geen bewijs van hun nut: aderlatingen en laxeermiddelen werden ook eeuwen toegepast in de geneeskunde. Daar zijn we gelukkig van afgestapt.
Conclusie
Van vaccins, mondmaskers en hygiëne is aangetoond dat ze kunnen beschermen tegen een besmetting met coronavirussen. Voor een aantal plantenextracten daarentegen werd dit niet onderzocht. Degelijk wetenschappelijk onderzoek (systematische literatuurstudies van interventiestudies) kan niet aantonen dat propolis, echinacea en ginseng beschermen tegen covid-19. In afwachting van duidelijke bewijzen ben je beter voorzichtig.