Op het YouTube-kanaal Bio Bites verschijnen regelmatig video’s over hoe voeding je gezondheid kan verbeteren. De spreker van dienst is altijd dr. William Li, auteur van meerdere populaire boeken over hoe je met voeding ziektes kunt voorkomen en gezonder kunt worden.
In één van die video’s zou dr. Li de voedings- en leefgewoonten bespreken van de inwoners van het Japanse Okinawa in de jaren ‘70. Volgens hem hielp hun manier van leven om langer te leven, kanker te voorkomen of zelfs te genezen. De video werd inmiddels ongeveer 280.000 keer bekeken.
Deepfake van dr. William Li
Maar er is een klein probleem, de dr. Li in de video is niet echt. Veel wijst erop dat het om AI gaat. Dat zie je aan vreemde bewegingen, een onnatuurlijk gezicht en een stem die net niet klopt. Ook staat er in de beschrijving van de video dat het gaat om aangepaste of synthetische content. Wat vaak een aanwijzing voor het gebruik van AI is. Bovendien heeft de echte dr. Li zich nooit geassocieerd met het kanaal. Hij heeft zijn eigen Youtube-kanaal waar hij zelf advies geeft.
De artsenvereniging BVAS waarschuwde eerder al voor medische nepvideo’s op sociale media. In de filmpjes werden bekende dokters en Belgische ziekenhuizen nagemaakt om mensen te misleiden. Deepfakes van artsen lijken echt, maar ze geven verkeerde medische informatie. Mensen kunnen dat geloven en daardoor gevaarlijke keuzes maken voor hun gezondheid.
Producten verkopen
Wat ook opvalt, is dat er bij de video's steeds gelinkt wordt naar een webshop. Daar kun je direct producten kopen, zoals matcha of paars aardappelpoeder. Je kunt die poeders door je eten mixen en volgens de makers krijg je zo dan extra gezonde voedingsstoffen binnen.
De makers van de filmpjes gebruiken dr. Li's naambekendheid om producten te verkopen.
Autofagie geen bewezen werking tegen kanker
In de video zegt de AI-versie van dr. Li dat de voedingsgewoonten van de inwoners van Okinawa bijna alle ziekten kunnen voorkomen of genezen en zelfs kankercellen zouden kunnen laten afsterven.
Daarvoor moet je een aantal regels volgen: eet vooral producten zoals zoete aardappel, zeewier en tofu, en houd elke dag een pauze van 14 tot 16 uur tussen het avondeten en het ontbijt. Dat laatste wordt ‘autofagie’ genoemd waarbij cellen de tijd krijgen om zich te vernieuwen en het lichaam volledig te reinigen.
Volgens professor oncologie dr. Marc Peeters, UAntwerpen knelt net daar het schoentje. “Die causaliteit is nog niet door de wetenschap bewezen,” zegt hij. “Bio Bites gebruikt autofagie als een soort toverwoord, maar dat het daadwerkelijk een positieve impact heeft op de gezondheid of kankerpreventie, is tot op vandaag niet bewezen,” zegt dr. Peeters.
Voedingsgewoonten spelen zeker een rol
Toch bevat de video volgens dr. Peeters ook enkele elementen die aansluiten bij bestaand onderzoek. “Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat bepaalde kankersoorten veranderden toen Aziatische bevolkingsgroepen meer Westerse voedingsgewoonten begonnen over te nemen,” legt hij uit. “Waar vroeger vooral maagkanker voorkwam, zagen onderzoekers later een sterke toename van darmkanker naarmate het Westerse voedingspatroon meer ingang vond.”
Gezond eten verkleint zeker je kans op het krijgen van kanker. “Voedingsgewoonten spelen dus zeker een rol in onze gezondheid, maar medisch gezien kan je vandaag nog niet stellen dat één specifiek voedingspatroon beter is dan een ander om kanker te voorkomen,” zegt Peeters.
Volgens hem bestaan er wel aanwijzingen voor bepaalde voedingsgroepen. “Van rood vlees weten we bijvoorbeeld dat het kankerverwekkend kan zijn, maar dan gaat het om grote hoeveelheden, vanaf ongeveer een halve kilo per dag. Bij verwerkt vlees is het verband sterker aangetoond.”
Door gezond te leven loop je minder risico op kanker. Maar als je eenmaal ziek bent, werkt voeding niet als een behandeling, het kan de kanker zelf niet genezen.
Conclusie
Hoewel dr. William Li een bestaande arts is, zijn de beelden van hem met AI gemaakt. De video's op Youtube gebruiken zijn naam om producten te verkopen via een webshop. Ook de medische claims in de video kloppen niet volledig. Hoewel gezond eten de kans op kanker kan verkleinen, is het geen vervanging voor een medische behandeling.
✻
