In een aflevering van The Michael Knowles Show vertelt de 20-jarige Amerikaanse influencer Clavicular dat hij met een hamer op zijn kaak slaat om een strakkere en mannelijkere kaaklijn te krijgen. Op sociale media circuleren ook verschillende tutorials waarbij hij het principe uitlegt aan jonge mannen.
Deze trend komt vooral uit de looksmaxxing-community, waar jongens hun uiterlijk proberen te verbeteren. Het is niet de eerste keer dat er tips rondgaan op sociale media voor een scherpere kaaklijn. Eerder schreven we al dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat mondtape de kaaklijn of botstructuur bij volwassenen kan veranderen.
De wet van Wolff
Een argument dat vaak wordt gebruikt om "bone smashing" te verdedigen, ook door Clavicular zelf, is de zogenaamde wet van Wolff. Die theorie stelt dat het bot zich aanpast aan de belasting die het krijgt. De botdichtheid wordt dan sterker bij veel belasting en zwakker bij weinig belasting. Het bot kan dus compacter en steviger worden, maar zet niet uit.
Er is voldoende wetenschappelijk bewijs dat bewegen goed is voor je botten en kan helpen om ze sterker te maken. Maar dat effect werd vooral onderzocht bij activiteiten zoals krachttraining, waarbij je skeletspieren op een gecontroleerde manier tegen weerstand werken, bijvoorbeeld bij gewichtheffen, zwemmen of joggen.
Dat kun je niet zomaar vergelijken met "bone smashing". Daar gaat het om harde, willekeurige klappen van buitenaf, en dat is iets helemaal anders dan de geleidelijke en gecontroleerde belasting die je bij het trainen hebt. Je botten worden er ook niet breder van.
Studie op ratten
We hebben op Google Scholar gezocht naar studies die het effect van slagen op botten bij mensen onderzoeken, maar die hebben we niet gevonden. Door de ethische en praktische bezwaren is het ook heel onwaarschijnlijk dat zulke onderzoeken zouden bestaan.
We vonden wel een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Nature waarin werd gekeken naar het effect van harde klappen op de schedel van ratten. De ratten kregen die klappen met een speciaal ontworpen apparaat. Na twee of tien weken werden ze geëuthanaseerd en werden hun schedels onderzocht met een microCT-scan. De resultaten toonden dat het bot op de plek van de impact inderdaad dikker werd na twee weken, en nog dikker bij de ratten die na tien weken zijn onderzocht.
Toch zijn er verschillende redenen waarom deze studie niet als argument voor "bone smashing" kan worden gebruikt. Ten eerste is de studie uitgevoerd op ratten, waardoor de resultaten niet zomaar op mensen te vertalen zijn. Ten tweede was het doel van de onderzoekers om milde hersentrauma’s op te wekken bij de ratten, zonder schedelfracturen of zichtbare hersenschade, iets wat bij mensen juist niet de bedoeling is. Ten slotte werden de klappen in het experiment op het schedeldak toegediend, en niet op de kaak.
Schade
Dr. Vanhove, diensthoofd mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in het Heilig Hart Leuven, waarschuwde voor de mogelijke risico’s van "bone smashing". Hij legt uit: “Eigenlijk gaat het hier om het herhaaldelijk toebrengen van stomp trauma aan de kaak. Daardoor kunnen huidbeschadigingen, bloeduitstortingen in de spieren eronder en mogelijk littekens ontstaan.”
Volgens hem hangt de ernst van de schade ook vooral af van de kracht van de slagen. “In theorie kan bij een zeer harde klap ook een kaakfractuur optreden, maar de kans daarop is klein omdat de pijn waarschijnlijk te hevig zou zijn.”
Artsen slaan alarm
In twee wetenschappelijke artikelen gepubliceerd in 2024 trekken mond- kaak- en aangezichtschirurgen aan de alarmbel over "bone smashing". Ze waarschuwen dat het opzettelijk veroorzaken van aangezichtstrauma om een scherpe kaaklijn te krijgen kan leiden tot ernstige schade, zoals bot- en tandfracturen, zenuwpijn, asymmetrie, infecties en blijvende functionele en cosmetische problemen. De auteurs benadrukken dat de theorie achter deze praktijk, vooral gebaseerd op de wet van Wolff, verkeerd wordt toegepast en dat de risico’s van "bone smashing" te groot zijn.
Bestaande ingrepen
Volgens dr. Vanhove bestaan er wel degelijk medische en chirurgische ingrepen die de vorm van de kaak kunnen veranderen. Zo kunnen artsen op basis van 3D-patiënt specifieke implantaten chirurgisch aanbrengen op het kaakbot zelf om het volume van de kaak te vergroten en zo een scherpere kaaklijn te creëren. Voor subtielere aanpassingen bestaan ook minder ingrijpende opties, zoals lipofilling dat zijn vetinjecties met vet uit een ander lichaamsdeel of fillers met hyaluronzuur.
Conclusie
"Bone smashing" wordt online aangeraden als een manier om de kaaklijn scherper te maken, maar de claim is gebaseerd op een verkeerde interpretatie van een wetenschappelijke theorie. Hoewel weerstandstraining met spieren de botdichtheid kan verhogen, is er geen enkel bewijs dat willekeurige klappen van buitenaf hetzelfde effect kunnen hebben. Bovendien zijn er belangrijke risico’s die gepaard gaan met dergelijke slagen op de kaak, zoals bloedingen, spierschade en zwellingen.
✻
