nov 2022

#pfizerpapers: fictieve onthullingen recycleren oude desinformatie over vaccins
explainer

“Vertrouwelijke Pfizer documenten onthullen dat COVID vaccinatie gaat leiden tot massale ontvolking,” zo klinkt de titel van een blog die in oktober viraal ging op Twitter. Het doet uitschijnen alsof nieuwe informatie over het Pfizervaccin is vrijgegeven. Maar bij nader inzien gaat het om een kopie van een artikel uit juni. De zogenaamde ‘onthulde’ documenten dateren dan weer van 2021. Het illustreert hoe complotsites al maanden desinformatie over vaccins recycleren onder het mom van fictieve onthullingen.

okt 2022

Brits vaccinatiecentrum tijdelijk verstoord door protest
factcheck

Een Nederlandse blogsite beweert dat de politie in het Verenigd Koninkrijk een vaccinatiecentrum sloot na het ontvangen van bewijsmateriaal met de "misdaden van de medewerkers van het centrum". Maar de Britse politie sloot geen vaccinatiecentrum. Een centrum in Bristol sloot op vraag van het zorgpersoneel een halve dag door overlast van een protest. De eerstvolgende openingsdag was het centrum opnieuw aan het werk.

okt 2022

Zweedse enquête over vakanties naar geboorteland bevroeg geen vluchtelingen
factcheck

Volgens verschillende blogsites zouden acht op tien vluchtelingen op vakantie zijn geweest in hun geboorteland. De resultaten komen van een Zweedse enquête. De deelnemers van de enquête verblijven echter al decennia in Zweden en zijn naar alle waarschijnlijkheid teruggereisd naar hun geboorteland nadat zij het Zweedse staatsburgerschap verworven hebben.

okt 2022

Kwart Belgische peuters van 2 tot 4 jaar heeft overgewicht
factcheck

Verschillende Vlaamse nieuwsmedia berichtten op basis van een persbericht van de Hoge Gezondheidsraad dat 1 op 4 kleuters overgewicht heeft. Maar die cijfers staan niet in het rapport waarover het persbericht ging. Ze komen uit Sciensano’s gezondheidsenquête van 2018. Het blijkt wel om een licht verschillende leeftijdsgroep te gaan, namelijk kinderen van 2 tot 4 jaar.

okt 2022

Gezonde levensverwachting in België bedraagt 64 jaar
factcheck

Tijdens een debat over de pensioenhervormingen in de Kamer zei Raoul Hedebouw (PvdA) dat "de gezonde levensverwachting in België 62,4 jaar is". Het cijfer verwijst naar het aantal jaren dat de Belg gemiddeld bij de geboorte in goede gezondheid leeft. In 2019 bedroeg dat inderdaad 62,4 jaar. Recentere cijfers zijn iets hoger: gemiddeld leven Belgen 63,8 jaar in goede gezondheid.

okt 2022

Niet duidelijk van wie auto’s met Oekraïense nummerplaten in Weense parking zijn
factcheck

Op sociale media gaat een filmpje rond waarin een aantal luxewagens met Oekraïense nummerplaten te zien zijn in een ondergrondse parking. Sommigen beweren dat deze wagens toebehoren aan Oekraïense vluchtelingen die nu in Duitsland of Polen verblijven. Het filmpje werd in april genomen in een parking in Wenen. Er zijn geen aanwijzingen dat het gaat om wagens van vluchtelingen.

okt 2022

Britse vaccinatiecampagne voor vijf- tot elfjarigen verloopt zoals gepland
factcheck

Een Nederlandse blogsite publiceerde een artikel met als titel: ‘De Britse regering pauzeert de uitrol van het COVID-vaccin voor kinderen van 5 tot 11 jaar na een stijging van 22% van het aantal sterfgevallen’. Het gaat niet om een pauze. De Britse regering besliste reeds bij uitrol van vaccinatieprogramma dat het om een tijdelijke maatregel zou gaan, die eindigt na augustus 2022. De berekening van 22% is gebaseerd op 19 overlijdens voor een specifieke leeftijdsgroep tussen april en augustus. Het gaat om cijfers voor àlle doodsoorzaken. Er is geen sprake van een substantiële stijging van kindersterfte in het VK.

okt 2022

Een kwart van het Belgisch varkensvlees is voor eigen consumptie
factcheck

Volgens Zuhal Demir (N-VA) zou Vlaanderen meer dan het dubbel van het aantal varkens dat het zelf eet, exporteren. Die exportmarkt zou nochtans al jaren stil liggen waardoor varkens nutteloos vernietigd worden, vertelde ze in een interview aan VTM Nieuws en op haar Twitter. Het klopt dat België slechts een kwart van de eigen productie zelf consumeert. De rest is voor export. Belgisch varkensvlees is nog steeds exportgericht. Sinds 2018 zien we een lichte stijging binnen Europa. De exportwaarde daarentegen fluctueert en de productiewaarde kent een daling.

sep 2022

Apenpokken zijn geen waterpokken
factcheck

In augustus publiceerde HLN een artikel over apenpokken. Socialmediagebruikers wezen er op dat de foto bij dit artikel niet over apenpokken gaat, maar een baby met waterpokken toont. Het gaat om twee verschillende virussen, ook al lijken ze qua uiterlijk op elkaar. Zo krijg je bij beide ziektes vlekjes en blaasjes op je lichaam. Het verschil is dat de blaasjes bij waterpokken allemaal hetzelfde zijn. Bij apenpokken kan het stadium waarin de blaasjes zich bevinden variëren.

sep 2022

Boosters getest op mensen
factcheck

Volgens sommige berichten op sociale media en alternatieve nieuwssites zijn de nieuwe goedgekeurde boosters tegen het coronavirus niet op mensen getest. De realiteit is complexer want er zijn verschillende geüpdatete vaccins op de markt gekomen. Allen werden veilig bevonden door het Europees Geneesmiddelenbureau.

sep 2022

België in middenmoot bij statistieken over depressie
factcheck

Professor psychologie Mattias Desmet was in september 2022 te gast bij de Amerikaanse podcast The Highwire. Hierin vertelde hij dat 'België het land is met het hoogste percentage van mensen met een depressie'. Dat klopt niet. Volgens verschillende schattingen staat België in de middenmoot.

sep 2022

Tijdelijk hoger risico op borstkanker, maar de pil beschermt ook tegen andere kankers
factcheck

Leef Bewust, een ‘holistisch gezondheidsplatform’, postte een filmpje waarin één van de oprichters van de organisatie claimt dat de anticonceptiepil kankerverwekkend is, net zoals tabak. Dat de hormonale pil gecategoriseerd werd als kankerverwekkend betekent nog niet dat het even gevaarlijk is als tabak. De pil kan zorgen voor een tijdelijk verhoogt risico op borstkanker, maar beschermt ook tegen andere kankers.

sep 2022

Elektrische auto milieuvriendelijker dan benzinewagen, ondanks grondstoffen batterij

factcheck

Op sociale media circuleren berichten dat elektrische wagens schadelijk zijn voor het milieu. De oorzaak hiervan zouden de accu’s van elektrische auto's zijn. Zo zou 200.000 kg grond uitgegraven worden om één accu te maken. Hoeveel grond verwerkt moet worden voor één batterij valt moeilijk te achterhalen. Maar volgens verschillende experts zijn de cijfers die rondgaan een overschatting. In totaliteit is een elektrische wagen milieuvriendelijker dan een wagen op fossiele brandstof. Want na enkele duizenden kilometers rijden, compenseert een elektrische wagen de milieulast van de productie.

aug 2022

Statistieken over overlijdens in Engeland uit context gehaald
factcheck

Nederlandse blogsites kopten dat in Engeland 1 op de 246 mensen binnen de 60 dagen stierf na toediening van een coronavaccin. De claim is gebaseerd op echte statistieken, maar mist context. Het overgrote deel van overleden mensen was ouder dan 70. De statistieken tonen gewoon alle vastgestelde overlijdens: er is geen verband met vaccins. Het sterftecijfer ligt net lager bij gevaccineerden.