mei 2023

Foto toont brand in Oekraïens onderwijsgebouw uit 2019, geen “massamoord” uit 2014
factcheck

Een bericht op Twitter beweert dat er op 2 mei 2014 een massamoord plaatsvond in Odessa. Een foto zou tonen dat etnische Russen werden opgesloten in een vakbondsgebouw en daar levend verbrand. Dat klopt niet. In 2014 ontstond brand in een vakbondsgebouw na een gewelddadige confrontatie tussen betogers. De foto toont een ander gebouw en dateert van 2019.

mei 2023

Ontevredenheid met beleid niet ‘groter dan ooit’
factcheck

Volgens een artikel van VRT NWS toont het onderzoek De Stemming aan dat de ontevredenheid met het beleid groter is 'dan ooit'. Maar uit de vier metingen van het onderzoek blijkt dat dit niet het geval is voor elk beleidsniveau. De Stemming startte in 2020. Bevragingen die al langer lopen, wijzen erop dat er in het verleden periodes waren waarbij de tevredenheid lager lag.

mei 2023

Online berichten leggen Hollande woorden in de mond over oorlog in Oekraïne
factcheck

Online gaat rond dat voormalig Frans president François Hollande in een interview onthulde dat Westerse naties de oorlog in Oekraïne bewust hebben uitgelokt. De beelden zijn echt: Hollande werd in een videocall beetgenomen door Russische prankers. Maar zijn uitspraken werden verdraaid. Nergens zei hij iets over het uitlokken van de oorlog.

mei 2023

Hongarije gaat zakenman George Soros niet vervolgen
factcheck

De Hongaars-Amerikaanse zakenman George Soros zou volgens online berichten vervolgd worden door Hongarije voor de medeplichtigheid aan de moord op Joodse Hongaren in Boedapest. Dit klopt niet. Volgens Hongaarse media en de Hongaarse overheid is het verhaal verzonnen en wordt Soros niet vervolgd.

mei 2023

Zeven tips om wetenschappelijke papers te beoordelen
explainer

Op sociale media worden we om de oren geslagen met allerlei wetenschappelijk klinkende beweringen, vaak gepaard met een studie of publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift. Het is niet altijd eenvoudig om zelf de betrouwbaarheid van die studies in te schatten. Zeker niet als het om een complex onderwerp gaat. Hier vind je zeven eenvoudige tips en tools die een goede lakmoesproef kunnen zijn.

apr 2023

Te weinig onderzoek om te stellen dat België Europees kampioen staken is
factcheck

Verschillende Belgische kranten berichtten dat België op de tweede plaats staat in Europa wat het meeste aantal stakingsdagen betreft. De kranten baseren zich op onderzoeken van de Europese vakbondsorganisatie en het Duits onderzoeksbureau WSI, maar bij beide zijn de data te onvolledig om deze conclusie te kunnen trekken.

apr 2023

Pasta kost in België vaak meer dan in Frankrijk, maar zelden twee keer zoveel
factcheck

Op de website van PvdA staat dat een pak pasta in België twee keer duurder is dan in Frankrijk. PvdA vergeleek hiervoor slechts één pak pasta bij één supermarkt. Hoewel verschillende merken van pasta hier vaak duurder zijn dan in Frankrijk, bedraagt het verschil lang niet altijd twee keer zoveel. Sommige pasta’s zijn dan weer goedkoper in België.

apr 2023

Wereld Economisch Forum wil bestialiteit niet legaliseren
factcheck

Online gaat rond dat het Wereld Economisch Forum (WEF) zou pleiten voor de legalisering van seks en het huwelijk met dieren om inclusie te bevorderen. In dezelfde context claimen sommigen dat Spanje al wetgeving heeft aangenomen die bestialiteit legaliseert. Geen van beide beweringen klopt.

apr 2023

37% van de asielzoekers zijn jonge mannen
factcheck

Volgens onafhankelijk parlementslid Jean-Marie Dedecker zijn 80% van de asielzoekers jonge mannen. Maar uit statistieken van Dienst Vreemdelingenzaken blijkt dat het om 37% gaat. Jonge mannen zijn wel oververtegenwoordigd bij de ‘ontheemde’ asielzoekers die hun toevlucht zoeken in kraakpanden of tentenkampen, maar daarvoor bestaan geen concrete cijfers.

apr 2023

Geen bewijs dat vrouw bijna stierf na beet van huisspin
factcheck

Verschillende media berichtten over een Britse vrouw die een zware operatie onderging door een infectie na een beet van een huisspin. Het oorspronkelijke artikel komt van het Britse blad The Sun dat zich baseerde op een videoboodschap van de vrouw. Maar er is geen indicatie dat het om een spinnenbeet gaat.

mrt 2023

Geen bewijs dat laboratoriumvlees kanker zou veroorzaken
factcheck

Volgens alternatieve blogsites zou een studie aantonen dat kweekvlees vlees op basis van geïmmortaliseerde cellen kanker veroorzaakt bij mensen. Maar van zo’n studie is geen sprake. In werkelijkheid verwijzen de blogsites naar een artikel van een zakenblad over kweekvlees op basis van geïmmortaliseerde cellen. Die cellen zijn door mutatie onsterfelijk gemaakt waardoor ze oneindig kunnen delen. Op die manier kunnen ze een tumor vormen. Maar dat wil nog niet zeggen dat het om kanker gaat.

mrt 2023

Fake filmpje waarin Poetin Europese leiders satanische nazi’s noemt, circuleert op Twitter
factcheck

Sinds kort circuleert een filmpje op Twitter waarin Russisch president Vladimir Poetin onder andere zou zeggen dat Europa geleid wordt door een 'satan-worshipping Nazi leadership'. Het filmpje is echter misleidend: het toont beelden van een toespraak die Poetin enkele maanden eerder gaf op de Russische nationale televisie naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne. Over die beelden werden een fictieve Engelstalige voice-over en Nederlandstalige ondertiteling gemonteerd.

mrt 2023

Bedenkelijke Australische publicatie gaat opnieuw rond op sociale media
factcheck

Een Australische publicatie zou aantonen dat vaccins tegen Covid19 'ineffectief' en 'gevaarlijk' zijn. De studie werd gepubliceerd in september 2022, maar circuleert opnieuw op blogsites en sociale media. De studie is echter van lage kwaliteit en is gepubliceerd in een rooftijdschrift, een wetenschappelijk tijdschrift dat het niet zo nauw neemt met wetenschappelijke integriteit.

mrt 2023

Vooralsnog geen verbod op mRNA-vaccins in Amerikaanse staten North Dakota en Idaho
factcheck

Op sociale media en alternatieve websites gaat rond dat de Amerikaanse staten North Dakota en Idaho het gebruik van mRNA-vaccins voortaan strafbaar stellen. Montana zou dan weer verbieden om bloed te doneren wanneer men een coronavaccin heeft gekregen. In werkelijkheid werd vooralsnog geen enkel van de drie wetsvoorstellen aangenomen.